ห้องน้ำสำหรับทุกเพศ (All Gender Restrooms)

ประสบการณ์จากการประชุม ILGA World Conference 2014 ประเทศเม็กซิโก ตอนที่ 1

ดาราณี ทองศิริ

หลายสัปดาห์ก่อนเราไปเข้าร่วมการประชุมเรื่องความหลากหลายทางเพศ กับองค์กรที่สนับสนุนและทำงานด้านนี้ ซึ่งมาจากหลายประเทศทั่วโลก งานประชุมจัดที่กรุงเม็กซิโกซิตี้ เราเป็นคนนึงจากองค์กรในไทยที่ไปร่วมงานนี้ เพราะส่งใบสมัครขอทุนไป แล้วปรากฎว่าได้ทุน นอกจากทุนหลักที่องค์กรที่เป็นเจ้าภาพในการจัดงานนี้ก็คือ ILGA ให้เงินสนับสนุนแล้ว ก็ยังมีทุนจากพี่ๆที่ทำงานด้านความหลากหลายทางเพศให้เงินสนับสนุนมาจำนวนนึง ทำให้มีโอกาสไปเข้าร่วมงาน

มีเรื่องหลายเรื่องที่น่าเล่าสู่กันฟัง น่าเสียดายที่เรามีอาการป่วยจากการเดินทางไกลตลอดทั้งสัปดาห์ ทำให้การเข้าร่วมประชุมครั้งนั้นเป็นไปอย่างไม่ราบรื่นนัก ข้อมูลที่ควรจะเก็บมาได้มากกว่านี้ บางเรื่องก็ไม่ได้เก็บมา หรือไม่ได้เข้าร่วมประชุมในบางหัวข้อที่น่าสนใจและน่าจะเป็นประโยชน์ต่อการทำงานในอนาคตของเรา

แต่มีอยู่เรื่องนึงที่น่าสนใจและอยากเล่าให้ฟัง คือเรื่องการใช้ห้องน้ำในงานประชุม ปกติทั่วไปห้องน้ำตามโรงแรมจะแบ่งเป็นห้องน้ำหญิง ห้องน้ำชาย และห้องน้ำสำหรับผู้พิการ แต่ในงานประชุมนี้ ป้ายหน้าห้องน้ำจะถูกปิดทับด้วยสัญลักษณ์แบบในรูป และมีข้อความระบุว่า "All Gender Restrooms" ซึ่งมีความหมายว่า "ห้องน้ำสำหรับทุกเพศ"



เราเคยทราบมาจากคนรักของเราว่าในงานประชุมนี้ เค้าจะไม่แบ่งเพศในการเข้าห้องน้ำ เพราะคนรักของเราเคยไปร่วมงานนี้มาแล้วครั้งก่อนที่จัดขึ้นที่สวีเดน เราได้ฟังเรื่องเล่าครั้งนั้นก็รู้สึกว่าน่าสนใจดีและอยากจะมีประสบการณ์แบบนั้นบ้าง ซึ่งคราวนี้ก็มีโอกาสได้มาจริงๆ

ครั้งแรกที่เดินเข้าห้องน้ำนี้ เมื่อเข้าไปข้างใน จะเห็นว่ามีห้องน้ำที่ออกแบบมาสำหรับให้นั่งขับถ่าย และมีโถปัสสาวะแบบที่มีในห้องน้ำชาย ข้างในห้องน้ำมีทั้งผู้ใช้ที่มีอัตลักษณ์แบบชาย หญิง ทรานเจนเดอร์ เควียร์ ทุกรูปแบบ

ทุกคนที่เข้าไปต่างก็ทำธุระในการขับถ่ายของตัวเอง ไม่มีการแซวกัน ล้อเลียนกัน ไม่มีใครจงใจจ้องมองกันและกัน อย่างมากก็ยิ้มให้กัน ทักทายสวัสดีกันตามปกติ

ตอนเราเข้าไป เราเจอผู้ชายคนนึงยืนฉี่อยู่ ตรงอ้างล่างหน้ามีผู้หญิงข้ามเพศคนนึงยืนนแต่งหน้าอยู่ พวกเราก็ทักทายกัน สวัสดีกันตามธรรมเนียม แล้วก็แยกย้ายกันไป

เราคิดว่ามันค่อนข้างเป็นเรื่องที่ไม่คุ้นชินนักสำหรับเรา เป็นไปได้ยากมากที่เราจะเคยเข้าห้องน้ำผู้ชาย แบบที่มีไว้ให้ผู้ชายเข้าจริงๆ ไม่ใช่ห้องน้ำรวมตามร้านอาหารบางที่

ผู้ชายหลายคนก็คงไม่เคยจินตนาการถึงการเข้าห้องน้ำร่วมกันกับผู้หญิง กำแพงทางเพศสรีระ และกรอบทางเพศบางอย่างต่างก็ทำงานกับเราอย่างแข็งขัน ดังนั้นส่วนใหญ่แล้ว แนวคิดของการใช้ห้องน้ำสาธารณะทั่วไป ก็ยังคงแยกตามเพศสรีระเป็นส่วนใหญ่

ส่วนอีกเหตุผลนึงคือเรื่องความปลอดภัย หากมีใครเสนอให้ใช้ห้องน้ำร่วมกันทั้งหญิงชาย หลักการเรื่องความปลอดภัยคงถูกนำเสนอขึ้นมาเพื่อคัดค้านความคิดนี้ เราเองก็ไม่ปฏิเสธว่า ปัญหาเรื่องความปลอดภัยนั้นเป็นปัญหาที่น่ากังวล

แต่สำหรับพื้นที่ที่มีข้อตกลงร่วมกันอย่างในการประชุมนี้ ข้อตกลงที่กำหนดว่า เราทุกคนไม่ว่าจะมีเพศสรีระแบบใด มีอัตลักษณ์ทางเพศแบบใด มีวิถีทางเพศเป็นรักต่างเพศ รักเพศเดียวกัน หรือรักได้ทั้งสองเพศ ก็สามารถให้เกียรติและเคารพในความเป็นมนุษย์ของกันและกันได้ ดังนั้นจึงวางใจได้ว่าเราจะไม่ถูกคุกคามทางเพศหรือถูกละเมิดทางเพศ เพราะคนที่มาร่วมงานนี้ต่างตระหนักดีถึงการเคารพคนอื่นทั้งทางร่างกายและจิตใจ

ดังนั้นการกำหนดให้มีห้องน้ำที่ใช้ได้สำหรับทุกเพศ จึงเป็นสิ่งที่ทุกคนยอมรับร่วมกัน และใช้พื้นที่แห่งนั้นร่วมกันได้อย่างสะดวกใจ

หากถามว่า ถ้าไม่ใช่ในการประชุมนี้ พื้นที่อื่นสามารถมีห้องน้ำสำหรับทุกเพศได้หรือไม่ โดยส่วนตัวสำหรับเรา เราคิดว่ามีได้และทำได้ แต่สิ่งหนึ่งที่ควรทำให้เกิดขึ้นและจำเป็นมาก คือการสร้างการตระหนักรู้ว่าคนทุกคนมีสิทธิเท่าเทียมกัน มีความเสมอภาคกัน และการให้เกียรติและความเคารพในเนื้อตัวร่างกายของกันและกัน การให้ความเคารพในสิ่งที่คนอื่นเป็น โดยไม่ไปละเมิดกันและกัน เป็นสิ่งที่ควรตระหนักและเข้าใจตรงกัน เมื่อสิ่งนี้เกิดขึ้นกับทุกคนในสังคม ความปลอดภัยและวางใจในการใช้ห้องน้ำร่วมกันทุกเพศ ก็จะมีขึ้นได้ ซึ่งนั่นเป็นงานที่ท้าทายและไม่ง่ายในสังคมปัจจุบัน

บางคนอาจจะคิดว่าเป็นไปไม่ได้ที่จะมีห้องน้ำที่ใช้ร่วมกันทุกเพศแบบนี้ ความคิดแบบนี้เป็นแค่ความคิดในยูโธเปียเท่านั้น ซึ่งเราก็คงไม่เถียง เพราะการจินตนาการถึงสิ่งนี้ ต้องใช้ความวางใจในตัวมนุษย์อย่างถึงที่สุด แต่ในสังคมที่คนหลากหลายทางเพศยังคงถูกละเมิด หญิงชายยังคงทำร้ายกัน การจินตนาการถึงสิ่งนี้แทบจะกลายเป็นศูนย์

แต่ก็ไม่ผิดใช่หรือไม่ ที่เราจะจินตนาการถึงสิ่งนั้น และมีความหวังว่ามันจะเกิดขึ้นได้ในสักวันหนึ่ง แม้ว่ามันจะไมไ่ด้เกิดในช่วงชีวิตนี้ของเราก็ตาม

*รูปป้ายหน้าห้องน้ำ ที่โรงแรม Fiesta Americana ประเทศ Mexico เมือง Mexico City ในงานประชุม ILGA World Conference 2014

0 ความคิดเห็น:

Post a Comment

 

สมัครร่วมกิจกรรมฟรี

รับสมัครเข้าร่วมกิจกรรม
หัวข้อ: ความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับเพศวิถีและความหลากหลายทางเพศ

วันอาทิตย์ที่ 21 กุมภาพันธ์ 2559
ณ ร้านหนังสือบูคู จ.ปัตตานี

รับจำนวนจำกัด
ดูรายละเอียดและสมัครร่วมกิจกรรมฟรี


Popular

About

Buku’s Gender, Sexuality and Human Rights Classroom (Buku Classroom) works to realize gender, sexuality, human rights and social justice in deep southern provinces, Thailand.----- ห้องเรียนเพศวิถีและสิทธิมนุษยชน ร้านหนังสือบูคู หรือห้องเรียนบูคู (Buku Classroom) มุ่งสร้างความตระหนักและพื้นที่ปลอดภัยในการแลกเปลี่ยนเรียนรู้เรื่องเพศวิถี ความหลากหลายทางเพศ สิทธิมนุษยชน และความเป็นธรรมทางสังคมในสามจังหวัดชายแดนภาคใต้

Translate